مهدى مهريزى وهادى ربانى
63
شناختنامه آخوند خراسانى ( فارسى )
حتى پوشش ، الگوى اروپايى را بپذيرد . او در حزب « دموكرات » با ترويج و تبليغ اين تفكّر وارد مجلس گرديده بود . بدين روى ، آخوند خراسانى و همرزمش شيخ عبد اللَّه مازندرانى ، وقتى به انحرافات فكرى تقىزاده پىبردند ، در تلگرافى دستور اخراج او را از مجلس و تبعيد وى را از كشور صادر نمودند . در اين فرمان آمده است : « . . . چون ضدّيت مسلّم سياسى سيّد حسن تقىزاده ، كه تاكنون جدّاً آن را تعقيب نموده است ، با اسلاميت مملكت و قوانين شريعت مقدّسه ، بر خود و اعيان ثابت شده است و از مكنونات فاسدهاش علناً پرده برداشته است ، لذا از عضويت مجلس مقدّس ملّى و قابليت امانت نوعيه لازمهء آن مقام منيع ، بالكلّيه خارج ، قانوناً و شرعاً منعزل است » . « 1 » پس از انتشار اين حكم تلگرافى ، مجلس شوراى ايران ترتيبات اخراج او را به منظور خروج او از طهران صادر ، تقىزاده به تبريز آمد و مدّتى در آن جا اقامت و عاقبت به استانبول و متعاقباً به وطن ايده ال خود ، كه همان اروپا باشد ، رفت » . كتابنامه 46 . آثار الحجّة ، محمّد شريف رازى ، قم : كتابفروشى برقعى ، 1373 . 47 . اوراق تازهياب مشروطيّت و نقش تقىزاده ، به كوشش : ايرج افشار ، تهران : جاويدان ، 1359 . 48 . تاريخ انقلاب مشروطيّت ايران ، مهدى ملك زاده ، تهران : علمى ، 1328 . 49 . تاريخ مشروطهء ايران ، احمد كسروى ، تهران : امير كبير ، چاپ پانزدهم ، 1369 . 50 . مجلّهء حوزه ، ش 76 - 77 ( مهر - آذر 1375 ) . 51 . تاريخ هيجده سالهء آذربايجان ، احمد كسروى ، تهران : اميركبير ، چاپ پانزدهم ، 1371 .
--> ( 1 ) . اوراق تازه ياب مشروطيّت و نقش تقىزاده ، ص 207